Grenzen verleggen: Nermina doorbreekt misvattingen rond autisme op het werk

Stel je eens een team van tien collega’s voor. Tel er vier. Deze vier mensen komen niet goed tot hun recht en lopen vast op de gemiddelde werkvloer. Waarom? Hun brein werkt net even anders. Er is nog weinig begrip voor neurodiversiteit, ofwel voor de verschillen tussen het ene en het andere brein. Nermina Mehmedović (33) kan erover meepraten. “Ik heb me altijd moeten aanpassen. Daardoor heb ik me heel lang onzeker en ongehoord gevoeld.”

Andere bedrading

Op haar 26^e krijgt Nermina de diagnose ADHD, gevolgd door autisme op haar 28^e. Een diagnose laat de puzzelstukjes op hun plek vallen. Maar dan begint het pas: jezelf accepteren, zelfkennis opdoen en leren omgaan met je breintype.

Het brein kan onderverdeeld worden in neurotypisch (gemiddelde informatieverwerking) en neurodivergent (een andere ‘bedrading’, bijvoorbeeld in geval van hoogbegaafdheid, hoogsensitiviteit, dyslexie, autisme en ADHD). Veel neurodivergente mensen proberen in de pas te lopen, maar dat vreet energie. Het vergt moed om het masker af te zetten en open te zijn over je afwijkende behoeften op de werkvloer. Nermina weet daar alles van.

Het artikel gaat hieronder verder.

Zware overgang

Nadat ze de hbo-opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening heeft afgerond, begint Nermina bij een gemeente als inkomensconsulent. In deze rol onderzoekt ze of inwoners recht hebben op een uitkering. Ineens zit ze in een drukke kantoortuin. Bovendien moet ze het vak nog helemaal leren en pittige gesprekken voeren.

“Ik snakte naar structuur en begeleiding, want ik verzoop. In die periode slikte ik ook proefmedicatie om me beter te kunnen concentreren op het werk. Het enige wat ik kreeg, waren bijwerkingen. Na anderhalf jaar kwam ik in de WW terecht.”

Nieuwe baan

Ze wil graag weer aan de slag en komt in contact met koen. Bij een opdrachtgever kan ze starten als werkconsulent, om inwoners met een uitkering te begeleiden naar werk.

Detachering trekt vaak mensen aan die de kick van het onbekende zoeken en in het diepe willen springen. Voor Nermina geldt dat niet. Zij heeft behoefte aan duidelijke opdrachten, structuur en bevestiging. Ook heeft ze een langere aanloop nodig. Dat vraagt om een goede inwerkperiode waarin ze alle vragen kan stellen – ook twee of drie keer als dat nodig is. De opdrachtgever probeert de juiste begeleiding te bieden. Dat blijkt niet voldoende.

Moeilijke periode

Nermina vindt de rol van werkconsulent leuk, wil zich bewijzen en zet door, maar het werk overweldigd haar. “Uiteindelijk gaf ik aarzelend aan dat ik het moeilijk had. Om mij te helpen, bood koen een traject met een externe jobcoach aan. Die zei glashard dat ik niet geschikt ben voor mijn werk. Ik kreeg het advies me maar te registeren in het doelgroepregister voor mensen met een arbeidshandicap. Dan kon er passend werk voor me gevonden worden.”

Het advies komt hard binnen en slaat een enorme deuk in haar zelfvertrouwen. Registeren voelt als falen. In eerste instantie raadt koen aan om het toch te doen om haar beter te kunnen begeleiden. “Dat waren lastige gesprekken, maar mijn accountmanager luisterde naar wat het met mij deed. Zodoende kwam koen van het advies terug. Mijn accountmanager heeft me in die tijd goed leren kennen en geeft echt om mij als persoon, daar ben ik van overtuigd. En dat gevoel is wederzijds.”

Ongelijk bewijzen

In tegenstelling tot wat de jobcoach beweert, bezit Nermina wel degelijk de talenten voor de rol van werkconsulent. “Ik weet nu dat mijn breintype juist heel geschikt is voor deze functie. In mijn werk maak ik mensen uitkeringsonafhankelijk. Daarvoor moet ik hen activeren, aan de afspraken houden en de spelregels duidelijk uitleggen. Mijn procesmatige aanpak en directe manier van communiceren helpt daarbij.”

Ze heeft simpelweg andere faciliteiten nodig en de juiste werkomgeving. Die plek komt er. In maart 2020 koppelt koen haar aan een opdracht bij WeenerXL, het werk- en ontwikkelbedrijf van de gemeente ‘s-Hertogenbosch.

Het artikel gaat hieronder verder.

Fijne werkplek

Nermina wil voorkomen dat ze weer vastloopt. Daarom gaat ze met lood in haar schoenen het gesprek aan met de leidinggevende. Hij reageert anders dan verwacht. Het maakt hem niet uit welke diagnoses ze heeft. Hij wil gewoon weten wat ze nodig heeft in het werk en dan regelt hij dat.

“Ik stond perplex van hoe open en bereidwillig hij was. Het betekende veel voor me. Ik was opgelucht en voelde me gehoord. Voor het eerst mag ik op de werkvloer zijn wie ik ben.” En wat denk je? Sindsdien is ze uitgegroeid tot een kundige en zelfstandige werkconsulent.

Zichzelf zijn

Door de acceptatie van haar leidinggevende durft Nermina open te zijn. Ze heeft vrede gemaakt met haar ‘labels’ en doet niet meer alsof. “Er is helemaal niets mis met mij. Dat dringt eindelijk tot me door. Collega’s reageren positief, maar verbaast. Ik voldoe niet aan het standaardplaatje van iemand met autisme, want ik maak gewoon oogcontact en ben sociaal.”

Wel raakt ze sneller overprikkeld. Ze gaat dan liever buiten wandelen in plaats van te lunchen met de afdeling. De druk om gezellig te doen is weg. “Ik kies er bewust voor om soms even geen sociale contacten aan te gaan. Inmiddels kan ik gewoon zeggen wat ik nodig heb. En collega’s snappen dat ik het niet bot bedoel als ik ongefilterd communiceer. Dat is zo bevrijdend.”

Voorbeeld en ambassadeur

Nermina wil bijdragen aan meer begrip, herkenning en inclusiviteit. Daarom volgt ze de opleiding tot autisme-ambassadeur bij VAB. Koen en WeenerXL delen de kosten. Als ambassadeur hoopt ze anderen bewust te maken en te stimuleren. Inmiddels staat ze al in een boek, personeelsblad en op intranet met haar verhaal. Bovendien sluit ze aan bij de projectgroep ‘diversiteit en inclusiviteit’. Haar doel is om gesprekken met collega’s en teamleiders van WeenerXL te voeren om meer bewustwording te creëren.

“Iedereen verdient een fijne werkplek waar ze authentiek mogen zijn. Neurodivergentie is geen stoornis of beperking, maar gewoon een andere manier van denken. Het is belangrijk om naar de persoon te kijken en diens kwaliteiten te herkennen. Het begint allemaal met open gesprekken. Zo scheppen we een goede werkplek voor iedereen.”

Meer weten over neurodiversiteit?

Het verhaal van Nermina gaat verder. Samen met haar leidinggevende Florez legt ze uit waarom neurodiversiteit belangrijk is en hoe je het stimuleert.

Lees verder

De collega van Nermina worden?

Bij koen kijken we naar jouw kwaliteiten, behoeften en mogelijkheden. Bekijk de vacatures of krijg vrijblijvend advies.

Foto boven aan dit artikel: Nermina bij WeenerXL.