Wat doet een jeugdconsulent?

Een jeugdconsulent komt namens de gemeente in actie bij (ernstige) gezinsproblemen. Denk aan (v)echtscheidingen, misbruik en mishandeling. Maar ook bij situaties die de rust en veiligheid van het kind aantasten, zoals gedragsproblemen, verwaarlozing, middelengebruik of mentale problematiek.

Sinds 2015 is de Jeugdwet van kracht. Vanaf dat moment zijn gemeenten verantwoordelijk voor de ondersteuning van kinderen en gezinnen. Als jeugdconsulent breng je de situatie in kaart en bepaal je welke hulp de gemeente biedt. Daarbij handel je binnen de kaders van de Jeugdwet.

Elke casus is uniek en vraagt om een persoonlijke aanpak. Je gaat met het gezin in gesprek en bespreekt de hulpvraag. De leefomgeving van het kind speelt hierin een belangrijke rol. Denk aan familie, vrienden, school en sport.

Vervolgens stel je een plan van aanpak op. Welke hulp kan het gezin zelf regelen en welke voorzieningen zijn er nodig vanuit de gemeente? Je koppelt de juiste hulpverleners aan het gezin en neemt beslissingen over de zorg. Tijdens het hele traject bewaak je de voortgang en stuur je bij waar nodig.

Als jeugdprofessional moet je in het bezit zijn van een SKJ-registratie vanwege de kwetsbare doelgroep waarmee je werkt. SKJ (Stichting Kwaliteitsregister Jeugd) waarborgt de kwaliteit en professionaliteit van jeugdhulpverleners en jeugdconsulenten.

De taken van een jeugdconsulent binnen het sociaal domein zijn breed en divers. Het doel is de opvoeding en ontwikkeling van kinderen en jeugdigen te waarborgen.

Hulpvraag onderzoeken

Je gaat samen met het kind en het gezin in gesprek om de knelpunten te bespreken. Daarbij kijk je ook naar de financiële situatie, school, de buurt en andere factoren die van invloed kunnen zijn. Maar let op, het is niet aan jou om een diagnose te stellen. Je buigt je alleen over de hulpvraag.

Plan van aanpak opstellen

Wanneer de hulpvraag helder is, stel je een plan van aanpak op om de situatie te verbeteren. Welke ondersteuning is nodig? Wie moet hierbij betrokken worden? Zijn er gespecialiseerde hulpverleners nodig, zoals jeugdpsychologen, maatschappelijk werkers of leerplichtambtenaren? Je beoordeelt welke voorzieningen passen bij de situatie.

Beslissingen nemen

Als jeugdconsulent bepaal jij welke ondersteuning de gemeente biedt. Dit kan variëren van lichte opvoedondersteuning tot intensieve jeugdzorg. Jouw doel is om de situatie te verbeteren en het kind een stabiele omgeving te bieden.

Samenwerken met hulpverleners

Je werkt samen met verschillende zorgprofessionals en instanties, zoals jeugd- en gezinscoaches, maatschappelijk werkers, psychologen en wijkteams. Jij coördineert de hulp en zorgt ervoor dat alle betrokken partijen op één lijn zitten.

Toezicht houden en evalueren

Je blijft het traject monitoren en evalueert of de ingezette hulp effectief is. Indien nodig pas je het plan van aanpak aan. Soms is aanvullende zorg nodig, bijvoorbeeld als de problematiek complexer blijkt dan verwacht.

De gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoering van de Jeugdwet. Dit betekent dat de meeste jeugdconsulenten in dienst zijn bij een gemeente of een gemeentelijke instelling, zoals een sociale dienst. Vaak werk je in een sociaal wijkteam, zodat je dichtbij het gezin staat en snel kunt schakelen.

Wil je meer afwisseling in je werk als jeugdconsulent? Dan is werken op projectbasis interessant via een detacheringsbureau. Zo doe je ervaring op bij verschillende gemeenten en leer je diverse werkwijzen kennen. Dit biedt niet alleen uitdaging, maar ook volop ontwikkelkansen. Ontdek de mogelijkheden bij koen.

In je functie als jeugdconsulent sta je in contact met verschillende professionals om passende hulp te bieden. Je werkt samen met:

• Jeugd- en gezinscoaches – voor opvoedondersteuning en begeleiding van gezinnen.
• Maatschappelijk werkers – bij financiële problemen of sociale kwesties binnen het gezin.
• Jeugd-ggz (jeugdpsychologen en psychiaters) – bij psychische problemen zoals angststoornissen, trauma’s en depressie.
• Leerplichtambtenaren – als een kind langdurig schoolverzuim heeft.
• Veilig Thuis – bij signalen van huiselijk geweld of kindermishandeling.
• Huisartsen en jeugdartsen – voor medische en psychologische doorverwijzingen.
• Scholen en kinderopvang – om leerproblemen of sociale problemen op te lossen.
• Wijkteams en sociale wijkvoorzieningen – voor een integrale aanpak binnen de gemeente.

Door deze samenwerkingen zorg je ervoor dat gezinnen de juiste zorg en ondersteuning krijgen.

De Jeugdwet bepaalt welke taken en verantwoordelijkheden gemeenten hebben op het gebied van jeugdzorg. Als jeugdconsulent voer je de Jeugdwet uit en werk je binnen de kaders van deze wet. Sinds de invoering van de Jeugdwet in 2015 ligt de nadruk op het versterken van de eigen kracht van kinderen en gezinnen.

De wet regelt onder andere:

• Preventie en vroegsignalering van problemen.
• Ondersteuning, hulp en zorg bij opgroei- en opvoedproblemen.
• Begeleiding en behandeling van psychische stoornissen bij jeugdigen.
• De rol van gemeenten in jeugdbescherming en jeugdreclassering.

Naast de Jeugdwet spelen ook de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en Wet langdurige zorg (Wlz) soms een rol. De Wmo richt zich op ondersteuning van burgers die problemen hebben met zelfstandig wonen. Denk aan situaties waarbij ouders ondersteuning nodig hebben om een stabiele opvoedsituatie te creëren.

De Wlz kan van toepassing zijn als een kind levenslang zorg nodig gaat hebben en er altijd iemand in de buurt moet zijn. Bijvoorbeeld vanwege een verstandelijke beperking of chronische ziekte.