icon-arrow-left blog

De Omgevingswet: wat verandert er voor gemeenten?.

De nieuwe Omgevingswet brengt 26 wetten, 60 AMvB’s en 75 regelingen terug naar 1 stelsel. Daarmee versnelt ook de bestemmingsprocedure: van 26 naar slechts 8 weken. Je snapt, dit keert het ruimtelijk domein volledig binnenstebuiten. Met welke veranderingen krijg je te maken als gemeente?

Wat is de Omgevingswet?

De Omgevingswet is een bundel van alle regels voor wonen, werken, recreëren en transport. Met behulp van één digitaal loket kunnen initiatiefnemers makkelijker ruimtelijke projecten starten. De wet staat voor een goed evenwicht tussen de leefomgeving benutten én beschermen. Gemeenten krijgen meer beslisruimte om daar een eigen invulling aan te geven. Dat doen ze aan de hand van zes kerninstrumenten.

De Omgevingswet houdt rekening met het complete plaatje van bouw, milieu, geluid, natuur, water, bodem en ruimtelijke ordening. In de hele gemeente en soms ook daarbuiten. Dit is ook een belangrijkste stap richting een duurzamer Nederland. De wet treedt per 1 januari 2022 in werking.

Van 26 wetten naar 1 wet

De Omgevingswet zorgt voor een minder complex stelsel van regels. Het bundelt en moderniseert alle wetten, algemene maatregelen en regelingen voor de leefomgeving.

Van  Naar 
 26 wetten  1 Omgevingswet
 60 Algemene Maatregelen van Bestuur  4 Algemene Maatregelen van Bestuur
 75 ministeriële regelingen  1 Omgevingsregeling

Bron: rijksoverheid.nl

4 AMvB’s:

  • Besluit activiteiten leefomgeving (Bal)
  • Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl)
  • Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl)
  • Omgevingsbesluit

1 digitaal loket: het Omgevingsloket

Het Omgevingsloket wordt een website waar initiatiefnemers snel kunnen zien wat er mag in de leefomgeving. Deze website vervangt drie websites: het Omgevingsloket Online (OLO), Activiteitenbesluit Internet Module (AIM) en Ruimtelijkeplannen.nl. De laatstgenoemde websites worden nu gebruikt voor onder andere het toetsen van bestemmingsplannen.

Goede initiatieven komen sneller en makkelijker van de grond.

In het Omgevingsloket kunnen initiatiefnemers in één oogopslag de milieuregels zien rondom geluid en bodemkwaliteit. Maar ook de regels over bouwhoogte en veiligheidseisen. De gemeente toetst dit idee direct aan alle regels. Daarnaast is er veel ruimte voor (bewoners)initiatief. Goede initiatieven komen zo sneller en makkelijker van de grond.

Bouw omgevingsvergunning (Wabo) op de schop

De omgevingsvergunning voor de bouw (Wabo) splitst zich op in een technisch deel en een ruimtelijk deel. Onder de Omgevingswet zijn dus twee afzonderlijke omgevingsvergunningen nodig om te mogen bouwen:

  • Een omgevingsvergunning voor een technische bouwactiviteit
  • Een omgevingsvergunning voor een (bouw) omgevingsplanactiviteit

Een ontwikkelaar wil namelijk vaak eerst duidelijk krijgen of een bouwplan ruimtelijk gezien wel mogelijk is. Pas bij een voorlopige ‘go’ werkt de initiatiefnemer het plan verder (technisch) uit. Deze knip beperkt naar verwachting de onderzoeklast.

De regels voor technische bouwkwaliteit staan straks in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Deze toets is vergelijkbaar met de toets die momenteel in de Wabo plaatsvindt. Voor gemeenten neemt het aantal technische bouwtoetsen waarschijnlijk af. Ook de rijksregels voor het brandveilig gebruiken van bouwwerken staan straks in het Bbl. Hierin komen de bestaande vergunningplichtige activiteiten samen uit de Wabo en de meldingplichtige activiteiten uit het Bouwbesluit 2012.

Meer participatie en grip op het milieu

De omgevingswet streeft naar een bredere participatie van burgers en bedrijven in het voortraject. De overheid hoopt dat vroegtijdige burgerparticipatie leidt tot besluitvorming met een groter draagvlak.

Met de Omgevingswet krijgen decentrale overheden meer bestuurlijke afwegingsruimte om kwaliteitsnormen voor het milieu te stellen. Er wordt uitgegaan van het principe “decentraal tenzij…”, zodat de overheid maatwerk levert bij de lokale omstandigheden.

Uitzonderingen alleen met buitenplanse omgevingsplanactiviteit

Als na inwerkingtreding van de Omgevingswet blijkt dat een activiteit in strijd is met regels uit het omgevingsplan, moet de initiatiefnemer een omgevingsvergunning voor een zogenoemde buitenplanse omgevingsplanactiviteit aanvragen. De gemeente kan een dergelijke omgevingsvergunning alleen verlenen met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.

Met de Omgevingswet krijgen decentrale overheden meer bestuurlijke afwegingsruimte om kwaliteitsnormen voor het milieu te stellen.

Aansluiten bij Digitaal Stelsel Omgevingswet

Wanneer de Omgevingswet ingaat moet elke gemeente zijn aangesloten op het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Dit is een stelsel met een landelijke voorziening samen met lokale systemen van overheden.

Wilt u zich goed voorbereiden op de Omgevingswet?

Onze consultants sparren graag met jou over alle veranderingen. En wat die veranderingen vragen van je medewerkers in het ruimtelijk domein. Zij hebben nieuwe kennis en vaardigheden nodig om de Omgevingswet goed toe te passen. Ga hierover vrijblijvend in gesprek via ruimte@koen.com.